Indiańskie forum

Forum o Indianach
Dzisiaj jest 17 listopada 2019 16:36

Strefa czasowa UTC+1godz. [letni]




Nowy temat Odpowiedz w temacie  [ Posty: 4 ] 
Autor Wiadomość
Newe
 Tytuł: Paunisi - charakterystyka
Źródło:
PostWiadomość wysłana.: 11 maja 2005 1:23 
Offline
Administracja
Awatar użytkownika

Rejestracja: 05 maja 2005 20:51
Posty: 747
Lokalizacja: Lublin
Płeć: Kobieta
Pawnee [Pauni] plemię żyjące na preriach pomiędzy rzeką Missouri a Platte
w Nebrasce. Paunisi byli głównym plemieniem należącym do grupy Caddo. We wczesnych czasach historycznych stanowili konfederację utworzoną przez cztery plemiona:
1. Chaui lub Grand Pawnee,
2. Kitkehahki lub Republican Pawnee,
3. Pitahauerat lub Tapage Pawnee
4. Skidi lub Skiri Pawnee.
Te cztery plemiona około 1600 r. zostały nazwane przez białych ogólną nazwą "Paunisi", co mogło wywodzić się od słowa "pariki" czyli "róg"; symbolizujący ich sposób noszenia loku skalpowego, lub też od "parisu", co znaczyło "myśliwy”.
Sami siebie Paunisi zwali „Czahiksicza hikani” czyli Ludźmi pośród Ludzi.
Chociaż cztery grupy Paunisów stanowiły jedno plemię rzadko występowały razem jako plemienna jednostka. Chaui, Kitkehahki i Pitahauerat mówili tym samym narzeczem
i byli bardziej powiązani ze sobą niż Skidi, którzy w myśl legend mieli być niegdyś odrębnym ludem podbitym później przez Paunisów.
Na wojennych ścieżkach cztery grupy Paunisów również nie wykazywały plemiennej jedności. Na przykład Chaui nie pomogli Skidi napadniętym przez Ponca i również nie poparli Kitkehahki, gdy Black-bird, wódz Omaha, mszcząc się za znieważenie jego wojowników, zniszczył większość ich domów i zabił około stu osób. Skidi czuli się bliżsi Indianom Arikara niż innym Paunisom i nieraz jawnie współdziałali z Dakotami na drodze pokojowej lub w najazdach.
Paunisi prowadzili ciągłe walki z sąsiednimi plemionami, szczególnie z Dakotami
i Szejenami. Z początku napadali także na białych kupców , traperów i karawany osadników, lecz mimo to utrzymywali dość dobre i przyjazne stosunki z rządem USA i dostarczali zwiadowców armiom rządowym. Później próbowali przyswoić sobie sposób życia narzucony przez białych. Na mocy traktatów z 1883, 1848, 1867 i 1876 roku zrzekli się swych praw
do ziem w Nebrasce i osiedli w Oklahomie. W przeciwieństwie do innych plemion, które stawiały zacięty opór białym, współpraca Paunisów z rządem USA nie uratowała ich od zagłady.
Paunisi należeli do tych Indian prerii, którzy nawet po przejęciu koni nadal wiedli półsiadły tryb życia. Hiszpanie pod dowództwem Coronado pierwsi natknęli się na Paunisów około 1641 r., potem dopiero na początku XVIII w. usłyszeli o nich Francuzi i zaczęli wysyłać kupców do ich osiedli. W czasie pierwszego zetknięcia się z białymi Paunisi zamieszkiwali obecne stany: Kansas, Nebraska i Oklahoma. Paunisi wędrując z południa
w górę rzeki Kansas rozdzielili się na dwie grupy. Jedna z nich osiadła na równinach połudiowo-zachodniej Nebraski i później stała się znana jako Paunisi Chaui, Pitechuerat, Kitkehahki. Druga zaś grupa – Skidi Paunisów, osiedliła się we wschodniej Nebrasce wzdłuż rzeki Niobara oraz na odcinku wschodniego brzegu Missouri w zachodniej części stanu Iowa. Tak wschodnia grupa, jak i zachodnia mieszkały w stałych osiedlach, hodowały rośliny domowe i polowały, z tym, że Paunisi Zachodni w dużej mierze opierali swą egzystencję na polowaniu na bizony, a Paunisi Wschodni uprawiali na większą skalę rybołówstwo.
Społeczeństwo Paunisów dzieliło się na 3 grupy społeczne:
1. najwyższą tworzyli wodzowie i wojownicy, których zadaniem było bronienie osady przed wrogami;
2. kapłani zajmujący się sprawami religijnymi i ochroną osady przed chorobami i głodem, tworzyli odrębny stan kapłański i byli na Ziemi pośrednikami Tirawy;
3. biedota bez wpływu i autorytetu, która stanowiła przeważnie połowę społeczeństwa
i wysługiwała się często zamożnymi stając się ich domownikami.
Obrzędy religijne Paunisów związane były z kultem ciał niebieskich i wykazywały cechy (lub wpływy) kultur budowniczych kopców – świątyń z pd.-wsch. Ameryki Północnej, oraz Ameryki Środkowej (Aztekowie). Najwyższym bóstwem był Tirawa ze swą małżonką Atirą. On to wydawał polecenia innym bogom za pośrednictwem Gwiazdy Wieczornej, matki wszechrzeczy.
Gwiazda Wieczorna tworzyła parę z Gwiazdą Poranną, Słońcem i Księżycem, itp. Gwiazda Wieczorna ustaliła obrzędy związane z ceremonialnymi zawiniątkami ze świętymi przedmiotami, które zostały podarowane Paunisom przez Gwiazdy.
Raz do roku na cześć Gwiazdy Porannej Paunisi składali ludzką ofiarę, którą zazwyczaj była branka z obcego plemienia. Dziewczynę zabijano w ustalony przez kapłanów sposób, wyjmowano serce z jej piersi, a ciało pokrojone na kawałki zanoszono w koszykach na świeżo zasiane poletka kukurydzy co miało zapewnić obfite plony. Po raz ostatni obrzędu tego Skidi Paunisi dokonali 22.IV.1838r.
Należeli do tych Indian, którym się nie powiodło w życiu. Chociaż stosunkowo dość wcześnie posiedli konie i broń palną, nie potrafili dostosować się do gwałtownych przemian socjalno – politycznych, jakie nastąpiły w ich naturalnym środowisku po zetknięciu się z białymi Europejczykami.
Z początku napadali także na białych kupców, traperów i karawany osadników, lecz mimo to utrzymywali dość przyjazne stosunki z rządem USA i dostarczali zwiadowców armiom rządowym. Później próbowali przyswoić sobie sposób życia narzucony przez białych. Traktatami z 1833, 1848, 1867 i 1876 r. zrzekli się swych ziem w Nebrasce i osiedli
w Oklahomie. W przeciwieństwie do plemion, które stawiały zacięty opór białym, współpraca Paunisów z rządem USA nie uratowała ich od zagłady. W 1780 r. było Paunisów około 10 000, w 1849 zmaleli do 4500, w 1906 liczyli już tylko 649 osób, a w 1940 r. - 687.
Epidemie ospy pochłonęły u nich około 5000 osób, epidemia cholery około 3000,
a trudy związane z przesiedleniem na Terytorium Indiańskie - 1500 osób.
Obecnie żyją w rezerwatach na terenie dzisiejszego stanu Oklahoma w USA.
Paunisi są największym z istniejących ludów kaddoańskiej rodziny językowej. Rodzina ta mogłaby swą nazwę wziąć właśnie od nich.
Zasadniczy podział tej rodziny językowej przedstawia się następująco:
I. Grupa Kaddo
1) Kadohadaczo (Cadohadacho) czyli Wielcy Kaddo, Którzy zamieszkiwali okolice nad Rzeką Czerwoną w pd.-wsch. Teksasie oraz na graniczących z nim terenach Arkansas
i Oklahomy.
2) Hasinai czyli Tejas, żyli nad rzekami Angelina i Trynity we wsch. Teksasie na południe od Kadohadaczów.
3) Naczitoczowie (Natchitoches) żyli nad Rzeką Czerwoną.
II. Grupa Tawehasz
1) Tawehaszowie
2) Tawakoni zamieszkujący wraz z Tawaheszami. Obecnie oba plemiona pod nazwą Wiczitowie żyją w Oklahomie.
III. Grupa Wiczita
1) Wiczitowie żyjący początkowo nad rzeką Arkansas w pn. Oklahomie gdzie ok. 1700 roku spotkali ich Francuzi. Później uszli na zachód od Teksasu gdzie połączyli się
z Tawehaszami.
2) Wako (Waco) lub Iskani (Iscani) na początku XVIII wieku zamieszkiwali wraz
z Wiczitami nad rzeką Arkansas, a z czasem zostali wchłonięci przez to plemię.
3) Czarni Paunisi zwani też Południowymi Paunisami czyli Czaui (Chaui); Kitkehahki; Pitehauerat w połowie XVIII wieku wraz z Wiczitami i Wako zamieszkiwali nad Arkansas. Stamtąd udali się na północ do Nebraski, gdzie połączyli się ze Skidi.
IV. Grupa Skidi (Awahi)
1) Paunisi Skidi zamieszkiwali w Nebrasce, w prehistorycznych jeszcze czasach. Obecnie
z pozostałymi Paunisami żyją w Oklahomie.
2) Arikara stanowili część Skidich, którzy oddzielili się ok. 1740 roku i osiedlili się
w górnym biegu Missouri, w Dakocie Pn., gdzie przebywają do dziś.

xXxXxXxXxXxXxXxXxXxXxXxXxXxXxXxXxXxXxXxXxXxXxX
A. Sudak "Paunisi"

----------------------------------------------------------------------
Nazwy Paunisów nadane im przez sąsiednie plemiona:
Nazwa Paunisów Znaczenie Przez kogo
Ahihinin Ludzie Wilki Arapaho
Awahi Kaddo i Wichita
Awahu Arikara
Awo Tonkawa
Darazhazh Kiowa-Apacze
Harahey Francisco V. De Coronado
Ho-ni˘-i-toni-o Ludzie Młode Wilki Czejenowie
Kuitare-i Ludzie Wilki Komancze
Pani Francuzi
PaoneneheoCi z wystającymi zębamiCzejenowie(nzw. pierwotna)
Payin Kansa
Pi-ta-da Plemiona pd.
Tse-sa do hpaka Ludzie Wilki Hidatsa
Wohesh Wichita
Yaratenumanke Mandanowie
Panana Hiszpanie


Na górę  || 
 Wyświetl profil WWW  
GG 
Bot Reklamowy Reklama
 
Na górę
Darek
 Tytuł: Pawnee
Źródło:
PostWiadomość wysłana.: 08 stycznia 2006 6:56 
Offline
User
Awatar użytkownika

Rejestracja: 05 września 2005 23:13
Posty: 109
Lokalizacja: Toruń
Płeć: Mężczyzna
Sporo informacji znajdziecie w :
:arrow: PARFLECHE MARKA CICHOMSKIEGO

_________________
http://www.huuskaluta.com.pl
http://www.omahkatayo.pl


Na górę  || 
 Wyświetl profil WWW  
 
Marcin
 Tytuł: Skidi
Źródło:
PostWiadomość wysłana.: 07 grudnia 2006 11:57 
Offline
User

Rejestracja: 07 grudnia 2006 11:51
Posty: 3
Płeć: Nie określono
witam czy ktos moglby mi powiedziec ilu w latach 1870-1880 było Skidi Paunisinów oraz ilu z nich należało do klasy wojowników? pozdrawiam wszystkich forumowiczów i z góry dziękuje za odpowiedź


Na górę  || 
 Wyświetl profil  
 
oosakatama
 Tytuł: Re: Paunisi - charakterystyka
Źródło:
PostWiadomość wysłana.: 10 września 2016 5:21 
Offline
User

Rejestracja: 27 sierpnia 2015 6:11
Posty: 54
Płeć: Nie określono


Na górę  || 
 Wyświetl profil  
 
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
Nowy temat Odpowiedz w temacie  [ Posty: 4 ] 

Strefa czasowa UTC+1godz. [letni]


Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 3 gości


Nie możesz tworzyć nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Przejdź do:  
cron
Technologię dostarcza phpBB® Forum Software © phpBB Group
Chronicles phpBB2 theme by Jakob Persson. Stone textures by Patty Herford.
With special thanks to RuneVillage